خبرگزاري فارس: محمدحسين ايمانيخوشخو گفت:جشنواره تئاتر رضوي هم به اين منظور طراحي شد تا هنر تئاتر كه هنر مردمي است به موضوعي كه ظرفيت و قابليت فراواني دارد بپردازد. در واقع هدف اصلي، بيان مضامين و مفاهيم فرهنگ رضوي با زبان تئاتر است براي مردمي كه به اين مفاهيم علاقه و باور دارند.
به گزارش خبرنگار تئاتر فارس، جشنواره تئاتر رضوي در چند سال گذشته توانسته زمينه پيدايش هنرمندان مستعد و كشف آثاري شاخص باشد به گونهاي كه اين جشنواره هماكنون در بيناهالي هنر توانسته از جايگاه مطلوبي برخوردار شود و اين جايگاه بيش از هر چيز مرهون برنامهريزي هدفمند و صحيح جشنواره است كه شايد هيچكس بهتر از معاونت هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي كه به نوعي طراح اصلي اين جشنواره به حساب ميآيد، نتواند در خصوص تمامي جنبههاي آن اظهار نظر كند، مديري كه در جشنواره مورد تقدير قرار گرفت اما خود او معتقد است كه " مسئولان و مديران در عرصه هنر نيز وظيفه دارند كه فضا و زمينه اي مناسب را با توجه به امكانات و اعتبارات موجود فراهم سازند تا هنرمندان فعاليت كنند. بنابراين اگر قرار است تقديري انجام شود بهتر است از آفريدگان آثار هنري باشد ".
* معمولاً اين مديران هستند كه از هنرمندان تقدير ميكنند اما در جشنواره تئاتر رضوي از زحمات چندساله شما تقدير به عمل آمد ، احساس خودتان را از اين موضوع بيان كنيد؟
- در عرصه هنر ، هنرمندان هستند كه نقش محوري و اصلي را دارند . هنرمندان با انديشه و هنر خود با وجود كمبودها و محدوديت ها همواره تلاش مي كنند و آثار هنري ارزشمندي را خلق مي كنند و توسعه و پيشرفت هنر كشور را موجب ميشوند. بنابراين هنرمندان هستند كه شايسته تجليل و قدرداني هستند و هميشه بايد هنر و انديشه و تلاش آنها را پاس داشت. مسئولان و مديران در عرصه هنر نيز وظيفه دارند كه فضا و زمينهاي مناسب را با توجه به امكانات و اعتبارات موجود فراهم سازند تا هنرمندان فعاليت كنند و به خلق و توليد آثار بپردازند. در واقع اين وظيفه مسئولان و مديران هنري است و ميزان رشد و توسعه هنر كشور و رضايت هنرمندان و مخاطب براي مديران خوشايند است. بنابراين اگر قرار است تقديري انجام شود بهتر است از آفريدگان آثار هنري باشد.
* به عنوان كسي كه ميتوان گفت هدفگذاري اصلي را در برگزاري جشنوارههاي رضوي انجام دادهايد، هدف كلي از اين طراحي چه بوده است و تا چه حد به اهداف خود نزديك شدهايد؟
- جشنواره تئاتر رضوي در راستاي رويكردي بود كه در اين سال ها در عرصه هنر مورد توجه قرار گرفت و برنامهريزي شد. براساس اين رويكرد آثار هنري كه از فرهنگ ايراني ـ اسلامي برگرفته شده است و با باورها ، اعتقادات و خواستههاي مردم انطباق دارد به طور جدي مورد توجه و حمايت قرارگرفت. معاونت هنري اين امر را در حوزههاي مختلف تئاتر ، موسيقي و هنرهاي تجسمي برنامه ريزي كرد و در حوزه تئاتر نيز برنامههايي طراحي و تدوين شد. موضوع امام رضا (ع) و فرهنگ رضوي كه مردم جامعه ما به طور عميق به آن باور دارند و انديشهها و مفاهيمي كه در فرهنگ رضوي وجود دارد ، ظرفيت و قابليت بسياري دارد تا در حوزه فرهنگ و هنر به آن پرداخته شود و مورد استقبال و توجه مردم و جامعه نيز قرار گيرد.
جشنواره تئاتر رضوي هم به اين منظور طراحي شد تا هنر تئاتر كه هنر مردمي است به موضوعي كه ظرفيت و قابليت فراواني دارد و جزو باورهاي عميق مردم جامعه ما و حتي ديگر جوامع است بپردازد. در واقع هدف اصلي بيان مضامين و مفاهيم فرهنگ رضوي با زبان تئاتر است براي مردمي كه به اين مفاهيم علاقه و باور دارند. به اين جهت، جشنواره ميتوانست فرصتي براي توليد آثاري در اين جهت باشد و از سوي ديگر ضعف هايي را كه ممكن است در اين زمينه يعني بيان مفاهيم فرهنگ رضوي وجود داشته باشد نمايان كند . به عنوان مثال در دوره هاي قبلي جشنواره هنرمندان و دست اندركاران به اين نتيجه رسيدند كه در حوزه توليد متون نمايشي قوي و مطلوب در اين موضوع ضعف هايي ديده مي شود كه سعي مي شود با برنامه ريزي و همت و تلاش جدي تر برطرف شود. خوشبختانه جشنواره تئاتر رضوي تا حد زيادي به اهداف خود دست يافته است. اگر از جنبه هاي مختلف مخاطبان، هنرمندان و دستاندركاران به جشنواره نگاه شود، ميتوان دريافت كه خوشبختانه آثاري از دل اين جشنواره بيرون آمده است كه در عين اينكه داراي ارزشهاي هنري بالايي است توانسته با مخاطبان بسياري كه به آن مفاهيم باور دارند ارتباط برقرار كند. از سوي ديگر حضور هنرمندان پيشكسوت و جوان از نقاط مختلف كشور و توليد آثاري با اين مضامين حكايت از جايگاه جشنواره در ميان هنرمندان دارد. همه اين موارد بيانگر آن است كه جشنواره در راستاي اهداف خود كه بيان مفاهيم فرهنگ رضوي با زبان مؤثر هنر است تا حدود زيادي موفق بوده است ، البته هنوز مسايلي در اين زمينه وجود دارد كه اميدواريم با همراهي هنرمندان و برنامه ريزي مسئولان جشنواره بتوان آن را برطرف ساخت. نكته مهمي كه در جشنواره تئاتر رضوي و يا جشنواره هايي با موضوع معنوي و مذهبي بايد مورد توجه جدي قرار گيرد اين است كه جشنواره به آفت سطحينگري و شعارزدگي دچار نشود، چرا كه اگر چنين باشد جشنواره از اهداف خود دور مي شود و بي شك دستاوردي نيز نخواهد داشت. در جشنواره تئاتر رضوي هم از ابتدا سعي و تلاش براين بود كه نگاه جدي به مضامين فرهنگ رضوي داشته باشد و آثاري هم كه توليد ميشود از ارزشهاي هنري بالايي برخوردار باشند.
*آيا جشنواره رضوي توانسته است در ابعاد مورد نظر شما با هنرمندان ارتباط برقرار كند و اثرات آنرا به شكل ميتوان ديد؟
- همانطور كه اشاره شد جشنواره تئاتر رضوي در ميان هنرمندان حرفه اي و پيشكسوت و جوان جايگاه خود را پيدا كرده است و هنرمندان در توليد آثار ، داوري و ... اين جشنواره حضور دارند. در واقع مشاركت فعال هنرمندان در جشنواره يكي از نشانههاي موفقيت آن است. البته آنچه در جشنواره اولويت دارد توليد آثار شاخص داراي ارزش و استانداردهاي هنري براي بيان مضامين فرهنگ رضوي است.
*به عقيده برخي از اهالي هنر و بخصوص تئاتر جشنواره رضوي پس از جشنواره فجر معتبرترين جشنواره ملي ايران است آيا در دورههاي سپري شده از جشنواره، سطح كمي و كيفي آثار به آن حد ايدهآل مورد نظر شما رسيدهاند؟
- هر يك از جشنوارهها براساس يك ضرورت و هدف خاص خود شكل گرفتهاند و در روند برگزاري خود نيز همان هدف را دنبال ميكنند. جشنواره بينالمللي تئاتر فجر، كاملترين و معتبرترين جشنواره تئاتري ماست كه در عرصه بينالمللي هم جايگاه خاصي دارد. جشنوارههاي تخصصي ديگري نيز در حوزه تئاتر داريم مانند جشنواره بين المللي تئاتر عروسكي ، كودك ، نوجوان ، نمايش هاي آييني ، سنتي كه اهداف تخصصي خود را دنبال ميكنند. در كنار آنها جشنوارههايي موضوعي نيز طراحي شده است كه در راستاي بيان مفاهيم آن موضوع فعاليت ميكنند. جشنواره تئاتر رضوي، جشنواره تئاتري موضوعي است كه مي توان گفت ويژگي هاي يك جشنواره هنري كامل را دارد و در بين جشنوارههاي تئاتري توانسته است جايگاه خاص و ويژه اي پيدا كند. آنچه اهميت دارد اين است كه جشنواره تئاتر رضوي در دورههاي گذشته توانسته توجه هنرمندان و مخاطبان بسياري را به خود جلب كند و اين نشان از اهميت و اعتبار آن است. البته نميتوان گفت كه آثار جشنواره به حد مطلوب مورد نظر رسيده است هرچند آثار شاخص و قابل توجهي در بستر آن توليد و اجرا شد. دوره هاي قبل اين جشنواره دستاورد ديگري هم داشت و آن اينكه نقاط ضعف و كمبودهايي كه در حوزه تئاتر رضوي وجود دارد ، مشخص شد با بررسي ها و پژوهش هايي كه صورت گرفت آسيبها و ضعفهاي اين حوزه ديده شد و مسئولان جشنواره و هنرمندان برنامهريزيها و تلاشهايي را در جهت رفع اين نقاط ضعف انجام دادند. بنابراين ميتوان گفت جشنواره تئاتر رضوي در طول عمر كوتاه خود سير صعودي قابل توجهي داشته است و در آينده نزديك مي تواند بخش عمدهاي از اهداف خود را محقق كند. جشنواره تئاتر رضوي با توجه به اينكه سابقه طولاني ندارد به جشنواره معتبر ملي تبديل شده است و ميتواند در آينده اعتبار و جايگاه بهتري به دست آورد.
* به عنوان كسي كه سالها به عنوان متولـي هنر در كشور شناخته ميشويد چقدر جشنوارههاي موضوعــي ميتواند به رشد فرهنگ كشور كمك كند با درنظر داشتن اين مسئله كه ساليانه جشنوارههاي موضوعي و بعضاً موازي بسياري در كشور برگزار ميشوند كه متأسفانه بعد از يك يا دو سال ديگر اثري از آنها ديده نميشود.
- هنر قابليت و ظرفيتي دارد كه بسيار تاثيرگذار و سازنده است و هرچه با هنر همراه شود ماندگار و تأثيرگذار خواهد بود. در واقع هنر بهترين بستر براي بيان مفاهيم و موضوعات است كه آن مفاهيم تاثيرگذار و مانا و پايدار باشند. به همين دليل است كه فرهنگ و هنر در عرصههاي مختلف و حوزههاي گوناگون اجتماعي ، سياسي ، اقتصادي ، معنوي و ديني ميتوانند نقش مؤثري داشته باشند. بنابراين فرهنگ و هنر بستر مناسب و يا بهتر بگويم مناسبترين بستر براي ارائه مفاهيم و موضوعات مختلف است. جشنوارههاي موضوعي يا آثار هنري موضوعي نيز ميتوانند در راستاي بيان مضامين و ترويج يك فرهنگ تاثير وسيع و عميقي بگذارند. در اين امر البته توجه به نكاتي ضروري است . موضوعات و مفاهيمي كه طيف وسيعي از افراد و مردم يا يك جامعه به آن باور و اعتقاد دارند، ميتواند مورد توجه قرار بگيرد ، از سوي ديگر خود آن موضوع اگر داراي محتوا و مفاهيم ارزشمند و غني باشد زمينه بهتري را براي توجه و ارتباط با مخاطبان فراهم ميكند. اما از سوي ديگر اثر هنري كه توليد ميشود هم بايد دور از سطحينگري و شعارزدگي و تكرار باشد و هم اينكه در پرداختن به آن موضوع ارزش و استانداردهاي هنري اثر به طور كامل رعايت شود. در صورتي كه در توليد آثار هنري يا برگزاري جشنوارههاي موضوعي اين موارد مورد توجه قرار گيرد ، آثار هنري و جشنوارههاي موضوعي در ترويج يك فرهنگ ، و دستيابي به اهداف خود بسيار موثر خواهند بود و در نتيجه به ارتقا و توسعه فرهنگ جامعه و كشور كمك كنند. البته متاسفانه گاهي جشنواره هايي موضوعي برگزار ميشود و تداوم ندارد كه اين امر به دليل نبود اهداف بلند مدت براي آن جشنواره و صرف برگزار كردن يك جشنواره است كه بيشك نميتواند نتايج قابل توجهي داشته باشد. در جشنوارهها ، صرف برگزاري يك جشنواره مورد نظر نيست بلكه جشنواره فرصت و جايگاهي است كه ميتواند داشتهها ، دستاوردها و ضعفها را در آن حوزه نمايان كند و جرياني براي رفع كمبودها و پيشرفت و توسعه در طول سال ايجاد كند. جشنوارههاي موازي نيز ممكن است مشكلاتي را ايجاد كند و بهتر است به جاي فعاليتهاي موازي نهادها و دستگاههاي مختلف با تفكيك وظايف و برنامههاي خود با هماهنگي و مشاركت يكديگر در برگزاري برنامهها و جشنوارهها ميتوانند موثر باشند.
*در دوره مسئوليت شما در معاونت هنري آثار بسيار خوبي چه در زمينه موسيقي و چه در زمينه تئـاتـر توليـد شدند ، مهمتـرين دستاورد معاونت هنري را در چهار سال گذشته چه ميدانيد و آيا اين دستاورد تداوم خواهد داشت؟
- شايد بتوان گفت كه بهترين دستاورد معاونت هنري در طول اين سالها كاهش فاصله هنر با مردم و پيوند بيشتر مردم با هنر است. امروز ما شاهديم كه هنر از حاشيه بر متن زندكي مردم آمده است و مردم و جامعه ارتباط بيشتري با هنر برقرار كردهاند . تحقق اين امر نتيجه سياستگذاري و برنامههايي بود كه در معاونت صورت گرفت و در بخشهاي مختلف تئاتر ، موسيقي و هنرهاي تجسمي پيگيري و تا حدودي محقق شد . در اين سالها پرداختن به هنر و توليد آثار هنري با توجه به فرهنگ ايراني ـ اسلامي و داشتهها و باورها و اعتقادات جامعه ايران اسلامي و نيازها و خواستههاي مردم در اولويت قرار گرفت و مورد حمايت واقع شد اين امر موجب شد تا آثاري توليد شود كه با فرهنگ و تاريخ ايراني اسلامي ، باورها و اعتقادات مردم و حتي نيازهاي مردم و جامعه هماهنگ و منطبق باشد و مخاطبان و افراد جامعه بيشتر و بهتر با اين آثار ارتباط برقرار كنند . بنابراين ما شاهد استقبال چشمگير و پرشور مردم از آثار هنري تئاتر ، موسيقي و هنرهاي تجسمي در طول اين دوره بوديم كه حتي مشكل كمبود فضاهاي هنري را به شكل جدي به ما گوشزد كرد. از سوي ديگر اين رويكرد دستاوردهاي ديگري نيز داشت و آثار فاخر ، شاخص و ارزشمندي كه با اين نگاه از سوي هنرمندان عزيز توليد شد سبب شد تا نگاههاي مسوولان عالي رتبه كشور نسبت به هنر مثبتتر شود كه اين امر در آينده ميتواند در توجه مسوولان عالي رتبه به فرهنگ و هنر و اختصاص اعتبار و جايگاهي بيشتر و بهتر موثر باشد . در اين سال آثار شاخص و ارزشمندي با موضوع ملي و مذهبي توليد و اجرا شد و مورد استقبال قرار گرفت. همچنين به جهت تعامل با هنرمندان در حوزههاي مختلف زمينهاي فراهم شد تا هنرمندان پيشكسوت و جوان در صحنه و عرصه حضور يتبند و آثار شاخص و مناسبي را ارئه كنند. ما معتقديم كه هنرمندان نقش اصلي را در عرصه هنر دارند و ضرورت دارد كه مسوولان هنري تعامل مناسبي با آنان داشته باشند و فضا و زمينههاي مناسب و مساعدي را فراهم كنند تا هنرمندان به خلق و توليد آثار بپردازند. در اين سالها سعي شد اين تعامل برقرار باشد و حتي شوراهايي در حوزههاي مختلف با حضور استادان و هنرمندان تشكيل شد و نظرات و مشورتهاي آنان در برنامهريزيها مورد استفاده قرار گرفت . از هنرمندان گرانقدر هم جاي تشكر دارد كه همچون گذشته همراهي كردند و نقش موثري در توليد و خلق آثار داشته باشند . ويكرد ديگري كه در اين دوره مورد توجه بود ، تمركز زدايي در عرصه هنر بود كه بخشي از دستاوردهاي آن امروز قابل مشاهده است و تداوم آن قطعا " نتايج بيشتر و بهتري را به دنبال دارد . برنامه ريزيها در اين دوره به گونهاي بود كه گروهها و هنرمندان مختلف سراسر كشور كه داراي توانايي و استعداد هستند امكان حضور در عرصههاي ملي و بينالمللي را پيدا كنند و توانايي و هنر خود را نشان دهند . از سوي ديگر جشنوارههاي ملي و بينالمللي و نمايشگاهها به استانها سوق داده شد تا فعاليتهاي شاخص هنري محدود به تهران نباشد . همچنين آثار هنرمندان پيشكسوت و حرفهاي در شهرستانها اجرا شد و استاداني نيز براي آموزش به شهرستانها اعزام شدند. در اين زمينه حركت بسيار خوبي را شاهد بوديم و آن ساخت سالنهاي مناسب و مجتمعهاي فرهنگي ، هنري در شهرستانها و استانها بود كه دغدغه كمبود فضاهاي هنري در شهرستانها را تا حد زيادي برطرف كرد
شناسايي استعدادهاي هنري جوان و حمايت از آنان به منظور پيشرفت از برنامههايي بود كه مورد توجه قرار گرفت. جشنوارههاي مختلفي كه در حوزههاي تئاتر ، موسيقي و هنرهاي تجسمي نيز برگزار شد فرصت مناسبي براي شناسايي اين استعدادها و تواناييها بود كه از بستر آنها گروهها و هنرمنداني انتخاب ميشدند و مورد حمايت قرار گرفتند تا بتوانيم با حمايت از آنان زمينه توسعه و پيشرفت هنر كشور را فراهم سازيم. به عنوان مثال گروه آوازي تهران كه برگزيده بيست و چهارمين جشنواره بينالمللي فجر است مورد حمايت قرار گرفت و در كره جنوبي مقام دوم جهاني و مقام اول آسيا را در مسابقات كر كسب كرد و در كشور اسپانيا و ايتاليا هم اول شد . بنابراين ميتوان گفت ارتباط نزديك هنر با مردم، تمركززدايي در عرصه هنر ، شناسايي و حمايت استعدادهاي جوان هنري و تعامل سازنده با هنرمندان از دستاوردهاي معاونت هنري در اين سالا است كه بيشك بخشي از نتايج آن امروز قابل مشاهده است و تداوم برنامههاي معاونت در اين راستا در سالهاي آتي دستاوردهاي بيشتر و مهمتري را در اين زمينهها به دنبال خواهد داشت.
انتهاي پيام/ا
