سيد محمد خاتمي:

اگر حزب نماينده مردم نباشد زائده‌اي در جامعه است

خبرگزاري فارس: سيد محمد خاتمي در ديدار با جمعي ازاعضاي شوراي مركزي حزب همبستگي، گفت: اگر حزب نماينده مردم نباشد زائده‌اي در جامعه است و زود آسيب مي‌بيند.

به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از روابط عمومي بنياد باران، سيد محمد خاتمي در ديدار با جمعي از اعضاي شوراي مركزي حزب همبستگي، ضمن اظهار خوشوقتي از اين ديدار و آرزوي موفقيت براي آنان در مسئوليت خطيري كه به عهده دارند، گفت: اينكه جامعه ما نياز به تشكل و حزب دارد امري است كه نبايد درباره آن ترديد كرد، هر چند امروز درباره اين امر بديهي، نه تنها ترديد مي‌شود بلكه كساني هستند كه وجود تشكل را نفي مي‌كنند و آن را امري منفي مي‌دانند.
سيد محمد خاتمي افزود: مطمئناً كساني كه مي‌گويند ما به حزب و تشكل نياز داريم، معتقد به حاكميت مردم بر سرنوشت خويش هستند و معتقدند مردم لااقل در دوران كنوني به يك نوع بلوغي رسيده‌اند كه مي‌توانند خودشان، خودشان را اداره كنند.
خاتمي با بيان اينكه كساني كه مي‌گويند تشكل لازم نيست و تشكل ها مزاحم هستند يك نوع تلقي خاص از جامعه دارند، گفت: هر چه بگويند و هر ادعايي بكنند، اصلاً به مردم و حاكميت مردم بر سرنوشتشان و به شان و جايگاه مردم اعتقادي ندارند هر چند ممكن است سوءنيتي هم نداشته باشند اما براي تحقق تشكل و جدي گرفته شدن آن بايد بستر اجتماعي و تاريخي آماده باشد.
رييس بنياد باران در ادامه اظهار داشت: اين بستر يك جنبه تاريخي دارد كه به مردم بر مي‌گردد كه به ميزان رشد و آگاهي و آمادگي مردم براي پرداخت در هزينه‌هايي كه اعمال حقوقشان دارد، برمي‌گردد و از نظر سياسي به حاكميت مربوط مي‌شود كه چقدر مردم را قبول دارد و حاضر است براي حضور مردم بستر سازي كند. البته در هر دو جهت اشكالاتي داريم.

* تاريخ استبداد زده‌اي داريم

خاتمي در ادامه اين ديدار با بيان اينكه بارها گفته‌ام كه بخواهيم يا نخواهيم يك تاريخ استبدادزده داريم كه تبديل به طبيعت ثانوي ما شده است، گفت: انسان به طبع اولي، خواستار آزادي و حاكميت بر سرنوشت خود است و حرمت مي‌خواهد، طبيعت ثانوي اين است كه در اثر زيستن در نظام‌هايي كه معتقدند بايد جامعه از بالا با قيموميت اداره شود جامعه به طور خود آگاه يا نا خودآگاه با ديگران براي پيشبرد امورش خود را نيازمند ديگري مي‌بيند كه اين مساله نتيجه استبدادزدگي است.
وي در ادامه افزود: اين حالت در همه اجزاي جامعه بروز پيدا مي‌كند حتي در جناح‌ها و جريانايي كه براي دموكراسي و مردم سالاري كار مي‌كنند وقتي تشكل تشكيل مي‌دهند در آن انحصار طلبي و عدم تحمل ديگران ديده مي‌شود. در حاكمان، روشنفكران، حتي در خانواده‌ها اين مساله قابل مشاهده شده است.
رييس جمهور سابق كشورمان با اشاره به اينكه جامعه ما در يكصد سال گذشه خيلي تحول پيدا كرده است كه در مقايسه با ديگر جوامع شرقي و اسلامي از اين جهت پيشروتر است، گفت: به عنوان نمونه تحولاتي كه رخ داده است مانند مشروطيت، نهضت ملي و اوج آن انقلاب اسلامي كه در همه آنها جهت اين بود كه مردم بر سرنوشت خود حاكم باشند كه اين امر پذيرفته شده است و مردم آن را مي‌خواستند.
سيد محمد خاتمي با بيان اينكه بايد رعايت نهالي كه تازه از خاك درآمده را كرد تا رشد پيدا كند، گفت: اينجاست كه نقش حاكميت خيلي مؤثر است و اگر اين معنا را قبول داشته باشد در پرورش اين نهال تلاش خواهد كرد گر چه وقتي جامعه به رشد رسيد، فشارها و برنامه‌هاي نادرست ممكن است براي كوتاه مدت مؤثر باشد ولي منجر به انعكاس‌ها و عكس العمل‌هايي مي شود كه جمع كردن آن مشكل است.
رييس جمهور سابق كشورمان در ادامه تاكيد كرد: ما قائل به حاكميت انسان بر سرنوشت خويش به خصوص با توجه به ديدي كه انقلاب ما دارد هستيم، انقلابي كه منتسب به دين بود و در راس آن عالم ديني قرار داشت. افتخار ما اين است كه حاكميت خدا، كه واقعاً درست است و در همه عالم به لحاظ تكويني حاكم است و به لحاظ تشريعي حكم نيست مگر حكم خدا اما اجرا و تنفيذ آن با مردم است.

* ديد غلط انسان در برابر خدا، در انقلاب اسلامي شكست خورد

سيد محمد خاتمي با تاكيد بر اين نكته كه اراده مردم بايد باشد نه اينكه كساني نماينده ويژه خدا باشند و به هر قيمتي بخواهند حكومت كنند، گفت: اين مردمند كه بايد بخواهند و در مقابل اراده و خواست خداوند تسليم شوند ولي در مقابل ديدي است كه در تاريخ وجود داشته و متاسفانه امروز هم در بخش‌هايي از جامعه اسلامي و غير اسلامي وجود دارد كه انسان در برابر خدا، يا خدا يا انسان كه اين تصوير غلط در انقلاب اسلامي شكست خورد.
رييس بنياد باران در ادامه گفت: گرانيگاه و نقطه عطف انقلاب اسلامي كه هم مردمي است و هم اسلامي، اين است كه حاكميت مردم را به خودآنها سپرده است. فكر مي‌كنم نقطه مهم تفاوت ميان تفكر اصلاحي با تفكر لائيك يا تفكر خاصي كه به مردم، انقلاب اسلامي و امام خميني هم اعتقاد ندارد و مي‌خواهد خودش را به نام تفكر اصلي اسلام تحميل كند در اين نقطه اساسي است.
خاتمي در ادامه افزود: يكي از اعتقادات مهم ما اين است كه ما به تشكل و تحزب با آن ديدگاه و پايه، به عنوان يك اصل بنيادي و نه تشريفاتي و تفنني اعتقاد داريم بنابراين ما بايد چند كار انجام دهيم و به خصوص در دورن احزاب آنرا بياموزيم.
رييس بنياد باران با بيان اينكه اولين كاري كه بايد انجام دهيم جمعي كار كردن است، اظهار داشت: بايد بپذيريم كه با جمع و در جمع كار كنيم كه اين امر نيازمند يك گونه تسامح، مدارا و تفاهم جمعي است. اينكه چگونه مي‌توانيم عقل جمعي را از دل عقل فردي بيرون بياوريم و عقل فردي را در خدمت عقل جمعي قرار بدهيم.
خاتمي تاكيد كرد: كار ديگري كه بايد انجام داد حفظ تشكيلات با منشأ و مبدأ موجوديت خود يعني مردم است؛ به عبارت ديگر مردمي بودن تشكيلات است كه معناي كاملاً روشني دارد، اگر حزب نتواند از مردم نمايندگي كند زائده‌اي در جامعه است و زود آسيب مي‌بيند.افكار و سلايق مختلف در جامعه ما وجود دارد، احزاب بايد مشخص كنند كه از كدام بخش جامعه نمايندگي مي كنند. كار حزب اين است كه با بخش‌هاي مختلف مردم ارتباط برقرار كند، از آن قوت بگيرد و به آن شكل دهد.
وي در ادامه گفت: نقد كار عمده حزب است، البته مي‌توان در عرصه فردي هم نقد كرد كه همان امر به معروف و نهي از منكر است ولي من نقد با حيث اجتماعي آن را مي‌گويم. كساني كه مسئوليت دارند و بايد جوابگو باشند حاكمان جامعه هستند. نقد حكومت و سياست خون يك حزب وتشكيلات سياسي است، اگر بگوييم حزب مي‌خواهيم و نقد نكند و همواره از قدرت حاكم تعريف كند اين ديگر حزب نيست.

* نقد به معني اصلاح امور است نه تخريب

سيد محمد خاتمي با تاكيد بر اين نكته كه نقد از مقومات ذاتي حزب است، گفت: نقد به معني تخريب نيست بلكه به معني اصلاح امور است و به اين معني است كه اگر اموري را نپذيرفتيم و معتقديم غلط است آن را مطرح كنيم تا آنجا كه اصلاح شد،اصلاح مي‌شود و اگر هم اصلاح نشد بعداً به راي مردم گذاشته مي‌شود كه همه ما بايد به راي مردم احترام بگذاريم.
رييس جمهور سابق كشورمان اظهار داشت: كار ديگر حزب شكل دهي افكار عمومي است، افكار عمومي امروز در دنيا چه در حكومت‌هاي استبدادي و چه در حكومت‌هاي دموكراتيك خيلي مهم است و روي آن سرمايه گذاري مي‌كنند چون مي‌دانند اگر بخواهند اقدامي انجام دهند ولي پشتوانه افكار عمومي نداشته باشند آن كار شدني نيست.
خاتمي در ادامه افزود: ديكتاتورترين حكومت‌ها هم سرمايه‌گذاري بزرگي براي جلب افكار عمومي مي‌كنند اما حزب، افكار عمومي را شكل‌دهي مي‌كند، نيازهاي جامعه را مي‌گيرد، تدوين مي‌كند و به جامعه بر مي‌گرداند و جهت منطقي به افكار عمومي مي‌دهد؛ البته بسته به اينكه چقدر بتواند افكار عمومي را به خود جلب كند ميزان توفيق عملي آن مشخص مي‌شود، همه اينها به اين معناست كه بتوان با افكار عمومي در رابطه بود.
رييس بنياد باران در ادامه تصريح كرد: اگر كساني بي حوصله باشند و از نظر تاريخي عقب افتاده باشند كه به مردم و حاكميت آنها اعتقاد نداشته باشند و حزب را قبول نداشته باشند راه‌هاي ارتباط با مردم را مي‌بندند.
رييس جمهور سابق كشورمان با بيان اينكه، بي مهابا حمله‌هاي بيجا و تهمت‌هاي زيادي به دولت اصلاحات و دولت‌هاي پيشين زده مي‌شود، گفت: ولي اگر اين ادعا و اتهام‌ها طوري باشد كه مردم هم باور نكنند، اعتبار كساني كه اين حرف را مي‌زنند از بين برود. متاسفانه وقتي به آنها جواب داده مي‌شود، حرف‌ها در مقابل امواج ميليوني تاثيرگذار در افكار عمومي شنيده نمي‌شود؛ ما گزارش‌هاي زيادي راجع به عملكرد دولت قبلي به مردم داده‌ايم ولي كمتر به مردم در سطح وسيع رسيده است.
خاتمي همچنين در ادامه تصريح كرد: هر دولتي بگويد هيچ عيبي ندارد و همه كارها را درست انجام مي‌دهد و مطلق است از همين حرفي كه مي‌زند معلوم است كه درست نمي‌گويد، ما هم مطمئنا كاستي‌هائي داشتيم ولي كارهاي بزرگي نيز انجام داديم.

* از افتخارات دوران رياست جمهوري ام اين است كه فضاي كشور باز شد

رييس بنياد باران با بيان اينكه از افتخارات دوران رياست جمهوري‌ام اين است كه فضاي كشور باز شد، گفت: البته اين امر هزينه‌هايي را هم به همراه داشت؛ مثل يك مزرعه كه وقتي آبياري مي‌شود ممكن است علف هرزه نيز در آن رشد كند ولي به خاطر رشد چند علف هرزه نمي‌توان مزرعه مؤثر و مفيد و همه درخت‌ها را از بين برد.
خاتمي در ادامه افزود: مگر ما مي‌گفتيم اگر يك روزنامه، جناح و جريان سياسي حرفي را بزند كه امنيت ملي را از بين ببرد، با آن برخورد نشود؟ ما مي‌گفتيم طبق قانون اساسي و ضابطه اتهام ابلاغ شود، او بتواند وكيل بگيرد، در دادگاه صالحه بررسي شود، هيات منصفه حضور داشته باشد و روي روال معمولي بررسي شود.
سيد محمد خاتمي تاكيد كرد: در دوران اصلاحات فضايي بود كه بيشتر مي‌شد حرف زد و اين امر به نفع حاكميت هم بود چون با اين كار مي‌توانست خود را اصلاح كند و متوجه عيب‌هايش شود و از خودكامگي پرهيز كند.
رييس جمهور سابق كشورمان در ادامه با اشاره به اينكه امروز گفته مي‌شود به محض اينكه سال‌هاي قبلي، كسي از دولت انتقاد مي‌كرد متهم به كودتا مي شد! گفت: يك مورد پيدا كنيد كه دولت و مجلس قبلي مدعي شده باشد كه كسي بر عليه آنان حرف زده باشد و آنها برخورد كرده باشند؛ اينها حرف‌هايي است كه مردم هم مي‌دانند درست نيست.
خاتمي در ادامه افزود: در حالي كه همين حرف‌هايي كه امروز هم گروه‌هاي فشار در مورد ما مي زدند و مورد تائيد قرار مي‌گيرد در دوران ما هم بود ولي آنها امنيت داشتند و هر چه مي‌خواستند نسبت مي‌دادند آن وقت علني و آزاد عليه دولت اصلاحات گفته مي‌شد با فراغت بال هر چه تهمت و اتهام مي‌خواستند بزنند، كسي هم كاري به آنها نداشت. در آن زمان، وزارت ارشاد با يك روزنامه‌اي كه خيلي تند بود طبق موازين به حق برخورد كرد، ولي بنده يادداشتي خطاب به وزير ارشاد نوشتم و به شدت به آن اعتراض كردم.

* بايد از دستاوردي كه حاصل انقلاب اسلامي و روح انقلاب است دفاع كنيم

رييس موسسه بين المللي گفتگوي فرهنگ‌ها و تمدن‌ها همچنين تصريح كرد: بايد از دستاوردي كه حاصل انقلاب اسلامي و روح انقلاب است دفاع كنيم و در عرصه حضور داشته باشيم؛ با اينكه راه‌هاي ارتباط ما با افكار عمومي بسيار محدود است و به نظرم متاسفانه در فضاي كنوني كشور، رسانه‌هاي فراگير با انصاف برخورد نمي‌كنند و مسائل را وارونه به مردم مي‌رسانند و از بسياري از مراكز و محافلي كه بايد كاركرد آنها فرا جناحي باشد، سوء استفاده مي‌شود.
سيد محمد خاتمي در پايان اين ديدار گفت: بايد كنار همديگر بود، تجربيات گذشته را در نظر گرفت و اختلاف سلايق سبب نشود ما از همديگر جدا شويم بلكه سبب تكامل همديگر شويم. اميدوارم زمينه‌اي فراهم شود كه قانون اساسي آنطور كه بايد و شايد پياده شود. به خصوص در انتخابات، تعيين كننده نهايي، مردم باشند چون رايي كه در جريان سالم و رقابتي بروز پيدا مي‌كند به نفع اسلام، انقلاب و جامعه و پيشرفت ماست.
انتهاي پيام/ع